تالیفات
مجمع البحرین
از مهم ترین کتابهای طریحی، مَگردآوری البحرین و مَطلع النیرین میباشد. این کتاب، اولیه تاثیر شیعی میباشد که به توضیح واژگان نقص قرآن و حدیث، در کنار هم، پرداخته میباشد.[۲۲] او این کتاب را بعداز تألیف دو کتاب دیگرش، غریب القرآن و غریب الحدیث، نگاشت.[۲۳] ظاهراً طریحی در تألیف این کتاب، بیشترین تأثیر را از اثراتی زیرا الصحاح جوهری (درگذشت ۳۹۳ق)، معجم مقاییس اللغة و مجمل اللغة نوشته ستایش بن عجم (درگذشت۳۹۵ق)، [[النهایة فی غریب الحدیث تاثیر ابن اثیر جزری (درگذشت۶۰۶ق)، و القاموس المحیط تألیف مجدالدین فیروزآبادی (درگذشت۸۱۷ق) گرفته مسجد قبا مشهد میباشد.[۲۴]
تاثیر دیگر طریحی در ذکر معنای واژگان ایراد قرآن مهربان، کتاب غریب القرآن میباشد[۲۵] که با تیتر تعبیر و تفسیر غریب القرآن چاپ گردیدهاست. به گفتۀ آقابزرگ طهرانی[۲۶] طریحی تألیف این کتاب را قبل از مَگردآوری البحرین، در ۱۰۵۱ به نقطه پایان رسانده میباشد. ظاهراً طریحی دراین تاثیر، کتاب نزهة القلوب و فرحة المکروب ابوبکر محمد بن عزیز سجستانی (درگذشت۳۳۰ق) را، برای استفادۀ سهل و آسانخیس، به ترتیب الفبایی و با اضافه کردن بعضا مطالب، تدوین نموده است.[۲۷] آقا تعالی طهرانی به تمایز کتاب غریب القرآن با دو تاثیر دیگر او، ُنزهة الخاطر و سُرور الناظر و کشف غوامض القرآن، تأکید کرده،[۲۸] ولی جعفر آل محبوبه برآن میباشد که در میان این اثر ها تفاوتی وجود ندارد و هر سه، اسمهای متفاوتی برای یک کتاب آدرس مسجد قبا مشهد میباشد.[۲۹]
یک کدام از اثر ها دارای شهرت طریحی در دانش رجال تألیف شدهاست. از این تاثیر با عنا وین گوناگونی حافظه گردیدهاست، ازجمله جامع المقال فی تمییز المشترکة اینجانب الرجال[۳۰]، جامع المقال فیما یتعلق باحوال الحدیث و الرجال و تمییز المشترکات منهم[۳۱]، و تمییز المتشابه اینجانب أسماء الرجال.[۳۲] طریحی این کتاب را در ۱۲باب، درسال ۱۰۵۳ق تألیف کرده، که ظاهراً متن مهم کتاب میباشد. او ۱۲فایده در آشنایی مشترکات در نام و نسب و لقب و لقب ها و برخی نکات دارای اهمیت دیگر، مانند شمار روایات کتابهای چهارگانۀ حدیثی، تاریخ وفات برخی از مشایخ متقدم را آورده میباشد.[۳۳] شاگردش، محمدامین کاظمی صاحب و مالک کتاب هدایة المُحدّثین، بر باب دوازدهم این کتاب گستردن نوشته میباشد.[۳۴] به گفتۀ امین[۳۵]، روحانی عبدالحسین طریحی(نوۀ فخرالدین طریحی) جامع المقال را در ۱۲۶۲ با تیتر ُمتقن الرجال فی تلخیص جامع المقال خلاصه رزرو مسجد قبا مشهد نموده است.
تاثیر دیگر طریحی المُنتخب فی توده المَراثی و الخُطَب میباشد، مشمول مرثیهها و خطبههایی در رثای اهل بیت علیهم السلام.[۳۶] دستهای از اشعار خویش طریحی در این موسسه نیز آمده میباشد.[۳۷] به نوشتۀ حر عاملی، طریحی تاثیر دیگری با اسم المَقتل نیز داشته میباشد،[۳۸] ولی افندی این دو را یک کتاب دانسته میباشد.[۳۹] این کتاب که با عناوینی همانند مجالس الطریحی و المجالس الفخریة نیز از آن خاطر گردیدهاست، اول توشه در ۱۳۰۷ش در حاشیۀ مَآدم کش الطالبین ابوالفرج اصفهانی در طهران چاپ شد. جزء اولیه و دوم آن نیز، مستقل، بارها به چاپ رسیده شماره تلفن مسجد قبا مشهد میباشد.[۴۰]
تاثیر دیگر طریحی، کتابی دینی با تیتر الفخریة الکبری میباشد که در آن فتواهای خویش را راجعبه عصمت و طهارت و بخشی از صلاة گرد آورده و تألیف آن را در ۱۰۸۲ق به نقطه پايان رسانده میباشد[۴۱] طریحی خویش این تاثیر را با تیتر الفخریة الصغری تلخیص نموده است.[۴۲] احتمالاً اثری که حر عاملی با تیتر الفخریة فی الفقه معرفی کرده، اشاره به همین ۲ تاثیر بوده میباشد.[۴۳] صفیالدین طریحی فرزند فخرالدین طریحی، شرحی با تیتر الریاض الزهریة فی تفصیل الفخریة[۴۴] و برادرزادۀ فخرالدین طریحی، روضه خوان حسام الدین، نیز شرحی مزجی با تیتر منهج الشریعة الغراء فی گستردن فخریة الصغری[۴۵]
اثر ها دیگر
طریحی اثراتی نیز در تفصیل برخی کتابها نوشته، که از جملۀ آنهاست: الضیاء اللامع فی گستردن مختصر الشرائع؛[۴۶] النکت الفخریة گستردن رسالة الاثنی عشریة فی الطهارة و الصلاة، تاثیر روحانی حسن بن شهید ثانی؛[۴۷] النکتُ اللطیفة فی گستردن صحیفة السجادیة؛[۴۸] گستردن المبادئ الأصولیة علامه حلی؛[۴۹] إیضاح الحساب گستردن خلاصة الحساب روضه خوان بهایی،[۵۰] اللمع فی تفصیل الجمع.[۵۱]
پانویس
تالیفات
مجمع البحرین
از مهم ترین کتابهای طریحی، مَگردآوری البحرین و مَطلع النیرین میباشد. این کتاب، اولیه تاثیر شیعی میباشد که به توضیح واژگان نقص قرآن و حدیث، در کنار هم، پرداخته میباشد.[۲۲] او این کتاب را بعداز تألیف دو کتاب دیگرش، غریب القرآن و غریب الحدیث، نگاشت.[۲۳] ظاهراً طریحی در تألیف این کتاب، بیشترین تأثیر را از اثراتی زیرا الصحاح جوهری (درگذشت ۳۹۳ق)، معجم مقاییس اللغة و مجمل اللغة نوشته ستایش بن عجم (درگذشت۳۹۵ق)، [[النهایة فی غریب الحدیث تاثیر ابن اثیر جزری (درگذشت۶۰۶ق)، و القاموس المحیط تألیف مجدالدین فیروزآبادی (درگذشت۸۱۷ق) گرفته مسجد قبا مشهد میباشد.[۲۴]
تاثیر دیگر طریحی در ذکر معنای واژگان ایراد قرآن مهربان، کتاب غریب القرآن میباشد[۲۵] که با تیتر تعبیر و تفسیر غریب القرآن چاپ گردیدهاست. به گفتۀ آقابزرگ طهرانی[۲۶] طریحی تألیف این کتاب را قبل از مَگردآوری البحرین، در ۱۰۵۱ به نقطه پایان رسانده میباشد. ظاهراً طریحی دراین تاثیر، کتاب نزهة القلوب و فرحة المکروب ابوبکر محمد بن عزیز سجستانی (درگذشت۳۳۰ق) را، برای استفادۀ سهل و آسانخیس، به ترتیب الفبایی و با اضافه کردن بعضا مطالب، تدوین نموده است.[۲۷] آقا تعالی طهرانی به تمایز کتاب غریب القرآن با دو تاثیر دیگر او، ُنزهة الخاطر و سُرور الناظر و کشف غوامض القرآن، تأکید کرده،[۲۸] ولی جعفر آل محبوبه برآن میباشد که در میان این اثر ها تفاوتی وجود ندارد و هر سه، اسمهای متفاوتی برای یک کتاب آدرس مسجد قبا مشهد میباشد.[۲۹]
یک کدام از اثر ها دارای شهرت طریحی در دانش رجال تألیف شدهاست. از این تاثیر با عنا وین گوناگونی حافظه گردیدهاست، ازجمله جامع المقال فی تمییز المشترکة اینجانب الرجال[۳۰]، جامع المقال فیما یتعلق باحوال الحدیث و الرجال و تمییز المشترکات منهم[۳۱]، و تمییز المتشابه اینجانب أسماء الرجال.[۳۲] طریحی این کتاب را در ۱۲باب، درسال ۱۰۵۳ق تألیف کرده، که ظاهراً متن مهم کتاب میباشد. او ۱۲فایده در آشنایی مشترکات در نام و نسب و لقب و لقب ها و برخی نکات دارای اهمیت دیگر، مانند شمار روایات کتابهای چهارگانۀ حدیثی، تاریخ وفات برخی از مشایخ متقدم را آورده میباشد.[۳۳] شاگردش، محمدامین کاظمی صاحب و مالک کتاب هدایة المُحدّثین، بر باب دوازدهم این کتاب گستردن نوشته میباشد.[۳۴] به گفتۀ امین[۳۵]، روحانی عبدالحسین طریحی(نوۀ فخرالدین طریحی) جامع المقال را در ۱۲۶۲ با تیتر ُمتقن الرجال فی تلخیص جامع المقال خلاصه رزرو مسجد قبا مشهد نموده است.
تاثیر دیگر طریحی المُنتخب فی توده المَراثی و الخُطَب میباشد، مشمول مرثیهها و خطبههایی در رثای اهل بیت علیهم السلام.[۳۶] دستهای از اشعار خویش طریحی در این موسسه نیز آمده میباشد.[۳۷] به نوشتۀ حر عاملی، طریحی تاثیر دیگری با اسم المَقتل نیز داشته میباشد،[۳۸] ولی افندی این دو را یک کتاب دانسته میباشد.[۳۹] این کتاب که با عناوینی همانند مجالس الطریحی و المجالس الفخریة نیز از آن خاطر گردیدهاست، اول توشه در ۱۳۰۷ش در حاشیۀ مَآدم کش الطالبین ابوالفرج اصفهانی در طهران چاپ شد. جزء اولیه و دوم آن نیز، مستقل، بارها به چاپ رسیده شماره تلفن مسجد قبا مشهد میباشد.[۴۰]
تاثیر دیگر طریحی، کتابی دینی با تیتر الفخریة الکبری میباشد که در آن فتواهای خویش را راجعبه عصمت و طهارت و بخشی از صلاة گرد آورده و تألیف آن را در ۱۰۸۲ق به نقطه پايان رسانده میباشد[۴۱] طریحی خویش این تاثیر را با تیتر الفخریة الصغری تلخیص نموده است.[۴۲] احتمالاً اثری که حر عاملی با تیتر الفخریة فی الفقه معرفی کرده، اشاره به همین ۲ تاثیر بوده میباشد.[۴۳] صفیالدین طریحی فرزند فخرالدین طریحی، شرحی با تیتر الریاض الزهریة فی تفصیل الفخریة[۴۴] و برادرزادۀ فخرالدین طریحی، روضه خوان حسام الدین، نیز شرحی مزجی با تیتر منهج الشریعة الغراء فی گستردن فخریة الصغری[۴۵]
اثر ها دیگر
طریحی اثراتی نیز در تفصیل برخی کتابها نوشته، که از جملۀ آنهاست: الضیاء اللامع فی گستردن مختصر الشرائع؛[۴۶] النکت الفخریة گستردن رسالة الاثنی عشریة فی الطهارة و الصلاة، تاثیر روحانی حسن بن شهید ثانی؛[۴۷] النکتُ اللطیفة فی گستردن صحیفة السجادیة؛[۴۸] گستردن المبادئ الأصولیة علامه حلی؛[۴۹] إیضاح الحساب گستردن خلاصة الحساب روضه خوان بهایی،[۵۰] اللمع فی تفصیل الجمع.[۵۱]
پانویس

آدرس مسجد قبا مشهد؛ مسیر دسترسی، موقعیت مکانی و نکات مهم قبل از مراجعه